Auteur: Ab Gellekink

Louis Armstrong in Enschede

Jazz voor de textilaten. Hij was de ambassadeur van de jazz in de jaren vijftig van de twintigste eeuw. De man met drie onafscheidelijke attributen: zijn brede lach, zijn witte zakdoek en zijn trompet. Hij veroverde er de wereld mee; hij kwam, speelde, overwon. Overal en altijd. Tijdens een concert in Italië werd zijn triomfantelijke intocht treffend aangekondigd met: “Hannibal crossed the Alps in 218 bC with thirty seven elephants and twelve thousand horses. Louis Armstong crossed the Alps in the mid twentieth century with one trumpet and five musicians.” Waarna het concert, als overal elders, losbarstte met de...

Read More

De oprichting van De Tor

Begin/midden 60-er jaren waren er jongerendiensten in de Vredeskerk aan de Dr. J Wagenaarstraat in Enschede. Daarbij werd regelmatig muziek ten gehore gebracht waarvoor Gerd Breteler de musici uit Enschede en omgeving engageerde. Wat begon als gospeldiensten werd geleidelijk aan meer en meer jazzmuziek. Met musici o.a Henk Bleumink, Chiel Boelaarts, Jaap Liemburg, Bob Faulhaber en de trombonist Jan Elsink. Er ontstonden in 1966 gespreksgroepen met o.a.Gerd Breteler, Martha Haveman, Rein Holvast, Wim Jagt, Walter Kok, Hans Geerdink, Hans Theesink, Clari Voetberg. In 1967 was er de Interkerkelijke Manifestatie (IM’67) in de Apostel Thomaskerk in het Stadsveld. Bij dit 2 dagen durende evenement, waar Pater Jelsma met zijn bezielende toespraken de jongeren in een gospeldienst onder leiding van Bob Faulhaber wist te boeien. Er waren optredens van verschillende bands met als arrangeur Wim Lammerink, een modeshow met medewerking van de AKI en optredens van dichters, o.a. Simon Vinkenoog, Pier van Dijk en andere kunstenaars. OJR In mei 1968 werd de stichting Oecumenische Jeugdraad (O.J.R.) opgericht. Oprichtingsbestuur Bert Jan Haveman, Ton van Ulden, Gerd Breteler en Gerrit Voortman. Doelstelling: Een punt van samenkomst van de jeugd van alle kerkelijke gezindten in Enschede. Eén van de onderdelen was een Liturgieclub.De bijeenkomsten waren in het pand aan de Walstraat nr. 21. Hieraan werd korte tijd later na een grondige verbouwing het pand op nr.19 toegevoegd. De naam TOR ontstond als een speelse...

Read More

Ben Volkers

De stamvader van de Enschedese jazz was ongetwijfeld Ben Volkers, die in 1938 zijn eerste bandje had, de Windy City Stompers, met onder meer Jan Beunk, Arnold Bronsema en Toon Pollink. Zij speelden een soort hot dance muziek op schoolfeestjes en partijtjes. In de oorlogsjaren, toen Amerikaanse muziek tot de ‘entartete Kunst’ behoorde en een dansverbod gold, traden ze ook wel op in de Dommert in Dolphia. Kwam de Wehrmacht of Polizei binnen, dan werden gauw de tafels en stoelen weer in het gelid gezet. De titel van een nummer als Limehouse Blues veranderde op slag in Het Blauwe Lijmhuisje en de band heette opeens Oefening Baart Kunst. Op enkele locaties in Enschede werden af en toe illegale dansavonden gehouden, onder meer op de zolder boven de schoenenzaak van de Bata, op de hoek van de Walstraat en de...

Read More

De latere jaren zestig

Irene huisvestte in 1963 ook de eerste echte Enschedese jazzclub onder de naam Jazzclub Randstad Twente. De naam haakte in op het in oprichting zijnde economische samenwerkingsverband Enschede-Hengelo-Borne-Almelo, waar uiteindelijk de naam Bandstad aan gegeven zou worden. De club handhaafde de naam Randstad, waar vele Enschedese jazzmusici in de gelegenheid werden gesteld naar hartelust te jammen. Vrijwel gelijktijdig werd de Enschede Big Band ’64 geformeerd met een bezetting van zes trompettisten, zes trombonisten en zes saxofonisten, plus ritmesectie. Zanger was Claes Broerse en er werd vaak met twee slagwerkers opgetreden, aanvankelijk bij Irene, later in de Twentsche Schouwburg. Ook speelde de band onder meer in Rheine tijdens de ‘Holland Woche’. De band bouwde zijn eigen podium, dat uit verschillende lagen bestond om de musici beter te kunnen zien. Bij het eerste concert, oktober 1964, waren zo’n 1500 bezoekers aanwezig; men stond tegen de muren en in de gangen of zat bij elkaar op schoot. Ruzie met de brandweer was het gevolg. Vier jaar later waren én de Jazzclub én de Big Band ter ziele: door gebrek aan geld en de afwijzing van diverse subsidieverzoeken aan de gemeente Enschede gingen beide als een nachtkaars uit. Een aantal jongens dat elkaar kende uit de jazzclub had inmiddels de band Association opgericht, met muziek in de stijl van Art Blakey’s Jazzmessengers en Cannonball Adderley, waarmee zij in 1968 de tweede prijs behaalden...

Read More

De jaren vijftig

Inmiddels maakte in Nederland The Dutch Swing College Band onder leiding van Peter Schilperoort furore, en veel lokale bands pakten die stijl op. Een daarvan was de al langer bestaande Cotton City Jazzband, met naast Martin Bron ook weer Ben Volkers. In 1953 won de band de eerste prijs in de AVRO-jazzcompetitie. Hotel Industrie aan de (nu Korte) Haaksbergerstraat had van 1952 tot 1960 in Wim Lammerink en zijn latere vrouw Nettie Sahupala als zangeres zijn vaste dansavonden met het Sunny Side Quartet, in een zaal die rook naar frisse boenwas en verschaald bier. Het accent lag op Benny Goodman-achtige swing, en de band wilde een tegenwicht bieden aan de (te?) veel gehoorde dixieland. De band viel uiteen toen bassist Bert Abel en klarinettist Jan Kothuis in Eindhoven werk vonden en de inmiddels toegevoegde trompettist Herman Joostens voor enkele jaren naar Nieuw Zeeland verkaste. De meeste (oudere) Enschedeërs van nu denken bij lokale jazz allereerst aan de Cotton Town Jazzband, die in 1958 werd opgericht. Daar gingen nog twee bands aan vooraf, die uit 1954 respectievelijk 1956 dateerden en waarvan enkele leden later tot de Cotton Town Jazzband toetraden. Dat waren allereerst The Philharmonic Rhythm Jivers onder leiding van pianist Bouke Batstra, die het zelfs brachten tot een optreden bij Grand Hotel Krasnapolsky in Amsterdam. De band speelde vrijwel uitsluitend bij Schouwburg Irene aan de Noorderhagen, soms wel twee...

Read More
  • 1
  • 2

meer…

RSS Tor Actueel

  • Tip van de Tor: New Cool Collective komt naar Eibergen
    Ze verheugen zich er al lang op in Eibergen. En Terecht. Aanstaande zaterdag is het eindelijk zo ver, New Cool Collective komt optreden in het Spieker! We richten Het Spieker in alsof New Cool Collective in je eigen huiskamer staat te spelen. Zitplaatsen genoeg! De online kaartverkoop gaat door tot zaterdag 20.00 uur, als je jouw […]
  • Nathan Heijnst: coole crooner
    Het voorlaatste concert van Torseizoen 2017-18 was een feestje voor liefhebbers van vocale jazz met een relaxt karakter. Waar vind je ze nog? De aloude crooners als Bing Crosby, Frank Sinatra of Bobby Darin? Toegegeven: van de huidige generatie kennen we voorbeelden als Michael Bublé en Jamie Cullum, maar op vaderlandse bodem moet je ze […]
  • Jazz in Enschede is springlevend
    Wat gevreesd werd, met het verdwijnen van de jazzopleiding van ArtEZ naar Zwolle, werd vrijdagavond weerlegd: jazz in Enschede is niet dood, maar springlevend. Het is nog maar de vraag of het schaamteloos ontvoeren van de Enschedese opleiding Overijssels hoofdstad Zwolle ook maar iets jazzier heeft gemaakt, in Enschede bloeit deze muzieksoort als nooit tevoren. […]